آموزش حرفه و فن
مطالبی مفید و دانستنی هایی فراتر از کتاب های درسی
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: علی خزائی - ۱ شهریور ۱۳٩٠

توضیحاتی در مورد تریود

 
اختراع «ترانزیستور» تغییراتى عمده را در فرآیند ساخت و شکل ظاهرى دستگاه هاى گیرنده رادیویى پدید آورد و کاربرد آن را در میان مردم بسیار گسترش داد. به دلیل اهمیت این اختراع و تحولات ناشى از آن، در این بخش به خود ترانزیستور مى پردازیم و هفته آینده نقش آن را در صنعت رادیو مرور خواهیم کرد.
«ترانزیستور» یکى از مهم ترین اختراعات دوران معاصر است که از لحاظ اهمیت و نقش در پیشبرد دانش بشرى، هم پایه اختراعاتى نظیر ماشین چاپ، اتومبیل و تلفن شناخته مى شود. این قطعه الکترونیکى، ابزارى نیمه رسانا است که براى تقویت یا تغییر جریان، تثبیت ولتاژ، نوسان سیگنال و بسیارى از کارکردهاى دیگر مورد استفاده قرار مى گیرد. عملکرد آن همانند یک شیر کنترل متغیر است که بر مبناى ولتاژ ورودى از یک منبع تولید برق، جریان عبورى از خود را کنترل مى کند. اولین درخواست براى ثبت اصول کارکرد دستگاهى با این مشخصات، در سال
۱۹۲۸ توسط یولیوس ادگار لیلینفلد در آلمان ارائه شد. اما اولین ترانزیستور واقعى را جان باردین، والتر براتین و ویلیام شاکلى در ۲۳ دسامبر ۱۹۴۷ در آزمایشگاه هاى بل ساختند. براى تولید انبوه، تغییراتى در شکل ظاهرى این ترانزیستور داده شد و با جاى دادن محتویات آن درون یک استوانه فلزى کوچک، تولید آن در شرکت «وسترن الکتریک» واقع در آلن تاون پنسیلوانیا آغاز شد. این اختراع در زمان خود آن قدر مهم بود که هر کدام از ترانزیستورها در بسته بندى جداگانه با شماره سریال و مشخصات کامل نگهدارى مى شد. تولید ترانزیستورهاى بدنه فلزى تا سال ۱۹۵۰ ادامه داشت اما پس از آن ترانزیستورهاى جدید با پوشش پلاستیکى براى همیشه جایگزین آن شدند.
اما نام «ترانزیستور» از کجا آمده است؟ آزمایشگاه هاى تلفن بل براى اختراع جدید خود نیاز به یک نام عمومى (ژنریک) داشت. «تریود نیمه رسانا»، «تریود جامد»، «تریود کریستالى»، «تریود حالات سطحى» و «یوتاترون» از جمله نام هاى پیشنهادى بودند. اما نامى که جان آر. پیرس پیشنهاد کرده بود در نهایت در راى گیرى داخلى بیشترین نظرات موافق را به دست آورد و واژه «ترانزیستور» را براى این قطعه الکترونیکى کوچک جاودانه کرد. علت این نام گذارى در بخشى از یادداشت هاى فنى شرکت بل مربوط به ۲۸ مى ۱۹۴۸ (همان که در جریان رأى گیرى نیز خوانده شد) این گونه بیان شده: «ترانزیستور ترکیبى از کوتاه شده دو واژه «رسانایى متقابل» (Transconductance) یا «انتقال» (Transfer) و «مقاومت الکتریکى» (Resistor
) است»، و البته در ادامه، ارتباط معنایى این واژه ها با نحوه کارکرد ترانزیستور نیز شرح داده شده است.
تا پیش از اختراع ترانزیستور، لامپ هاى خلأ (صفحه رسانه اول آبان را ببینید) اصلى ترین جزء هر دستگاه الکترونیکى بودند. اما مزایاى متعدد ترانزیستور جاى آن را به سرعت در صنعت الکترونیک باز کرد و لامپ خلأ را جز در برخى کاربردها، از دور خارج کرد. از میان این مزایا مى توان به این موارد اشاره کرد: اندازه کوچک، تولید کاملاً خودکار، قیمت پایین (در تولید انبوه)، قابلیت کار با ولتاژهاى پایین، عدم نیاز به زمان گرم شدن (اغلب لامپ هاى خلأ به
۱۰ تا ۶۰ ثانیه زمان براى گرم شدن نیاز دارند)، استهلاک انرژى کم تر، قابلیت اطمینان بالاتر و مقاومت بیشتر در برابر ضربه هاى فیزیکى، عمر طولانى تر (لامپ هاى خلأ در نهایت تخلیه مى شوند) و قابلیت کنترل جریان هاى زیاد (ترانزیستورهاى قدرتمند مى توانند جریان هاى چندصد آمپرى را نیز کنترل کنند اما حتى کنترل جریان یک آمپرى هم براى لامپ هاى خلأ زیاد و بسیار هزینه بر است).
با این که امروزه هم چنان میلیون ها قطعه ترانزیستور به صورت مجزا ساخته و استفاده مى شوند، اما بخش عمده آن در ریزتراشه ها و همراه با ابزارهاى الکترونیکى دیگرى نظیر دیود، مقاومت، خازن و... به صورت مدارهاى یکپارچه ساخته مى شود. در ریزپردازنده هاى کنونى بعضاً تا حدود ۳۰۰ میلیون ترانزیستور موجود است

علی خزائی
دبیر حرفه و فن مدرسه راهنمایی ابوریحان بیرونی - سرگروه حرفه و فن و عضو کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات مقطع راهنمایی شهرستان اسدآباد
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :


تماس با ما

.

.

.

.

مشاهده جدول کامل ليگ برتر ايران