آموزش حرفه و فن
مطالبی مفید و دانستنی هایی فراتر از کتاب های درسی
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: علی خزائی - ۱٧ امرداد ۱۳٩۱

موریانه چوب یا کرم چوب

موریانه(Termite) حشره ای است که غالباً در مناطق حاره و تحت حاره مانند بعضی مناطق قاره افریقا و همچنین زندگی کرده و به اشیاء و آثار چوبی حمله ور شده و آنها را بکلی فاسد می کند.

حشره ای را که در کشور ما و بطور کلی در مناطق معتدله به نام موریانه می‌شناسیم در حقیقت (Termite) نیست بلکه باید آن را کرم چوب بنامیم و انگلیسی زبانان نیز به آن (Wood - Worm) می گویند.


موریانه چوب یا کرم چوب

موریانه(Termite) حشره ای است که غالباً در مناطق حاره و تحت حاره مانند بعضی مناطق قاره افریقا و همچنین زندگی کرده و به اشیاء و آثار چوبی حمله ور شده و آنها را بکلی فاسد می کند.

 

حشره ای را که در کشور ما و بطور کلی در مناطق معتدله به نام موریانه می‌شناسیم در حقیقت (Termite) نیست بلکه باید آن را کرم چوب بنامیم و انگلیسی زبانان نیز به آن (Wood - Worm) می گویند ـ این حشره که آن را (Furniture Beetle) نیز می‌نامند در طبقه بندی علمی حشرات به اسم (Anolium Punctatum) نامیده می شود و عموماً در چوب و الوار و شاخه‌های بی جان درختان زندگی می کند، هنگام بلوغ می‌تواند به آسانی پرواز نماید و در این حالت به اثاثه چوبی منازل حمله ور می گردد ـ حشره ماده دوست دارد که در شکاف مبلها و سایر اثاثه چوبی تخم گذاری نماید تا لارو (Grub – Larve) آن بتواند از چوب تغذیه نماید ـ به همین جهت سوراخهائی شبیه تونل (Tunnel) به درازای مختلف و به قطر تقریبی یک و نیم (۵ر۱) میلیمتر در چوب ایجاد می‌نماید ـ مدت زندگی حشره در حالت لاروی در حدود دو سال است و در تمام این مدت برای تغذیه خود سوراخهای متعددی در اثاثه چوبی آلوده شده بوجود می آورد بعد از دو سال تبدیل به نوزاد شده و این دوره از زندگی حشره را (Pupal Period) می‌نامند که بعد از مدت کمی تغییر شکل داده و حشره بالغ بالدار (Adult Bettle) بوجود می آید و بدین ترتیب حشرات بالغ بر قطعات چوبی سالم حمله ور می گردند و دوران زندگی حشره از نو شروع می شود ـ درازای حشره بالغ در حدود شش (۶) میلیمتر است و هر حشرة ماده در حدود دوجین (۲۴ عدد) تخم گذاری می نماید.

چوب گردو بیش از همه مورد علاقه این حشره می باشد و بیشتر از سایر چوبها مورد حمله این حشره قرار می گیرد ـ برعکس چوبهای سخت مانند چوب ماغون (Maho gany) و چوب بلوط بندرت از جانب این حشره کمتر آسیب می‌بینند و در صورت آلودگی به لارو این حشره ناحیه آلوده شده محدود مانده و مانند چوب گردو قسمت آلوده شده گسترش نمی‌یابد.

در چوبهای نرم نیز بیشتر قسمت سطحی تنه که نرمتر از قسمتهای خشن و سخت نواحی درونی چوب است مورد هجوم حشره قرار می گیرد و بیشتر از قسمتهای داخلی آسیب می‌بیند زیرا چنانچه گفته شد لارو حشره به قسمت هائی که ساختمان شان سخت تر است چندان تمایلی نشان نمی دهد.

بوجود آمدن سوراخهای تازه در بدنه چوب مخصوصاً دیده شدن ذرات و گرد چوب تازه (شبیه خاک اره) دلیلی است قاطع بر فعالیت حشره و آلوده شدن قطعه چوب مورد بحث ـ گاهی برای دیدن و مشاهده و براده‌های چوب لازم است قطعه چوب را بتکانند تا ذرات شبیه خاک اره از دهانة سوراخها و تونل‌های ایجاد شده بوسیله لارو حشره به خارج ریخته شود. برای معالجه چوبهای آلوده شده بهترین راه آغشتن آنها به یکی از داروهای حشره کش بوسیله برس می باشد لکن لازم است این عمل بقدری تکرار شود تا اطمینان حاصل گردد که داروی حشره کش بقدر کافی جذب الیاف چوب شده و به تمام سوراخها نفوذ کرده است ـ برای اطمینان بیشتر ( مخصوصاً در مورد اشیاء چوبی پر ارزش و نفیس آلوده شده به لارو این حشره) بهتر است محلول حشره کش را بوسیله سرنگی بر یک یک سوراخها تزریق کرد.

غالباً دیده شده که داروی حشره کش فقط حشرات بالغ و لارو آنها را از میان برده است ولی تخم‌های حشره اثری نداشته است بنابراین لازم است بعد از چند هفته از تزریق اول تزریق مجدد و حتی برای بار سوم نیز تزریق دیگری به عمل آید تا تخم‌های حشره نیز بکلی از میان بروند.

یکی از بهترین داروهای حشره کش در این مورد بی سولفور کربن (Carbon Bisulphidt) می باشد لکن بعلت قابل اشتعال بودن آن و همچنین بوی نامطبوعش بکار بردن آن مستلزم احتیاط و مراعات بیشتری است بدین معنی که باید در هنگام کار هیچ نوع آتش یا شعله ای در کارگاه نباشد و تهویه هوای محل نیز بخوبی انجام گیرد تابوی نامطبوع دارو ایجاد مزاحمت ننماید .

تزریق محلولی از سوبلیمه (کلرور جیوه دو ظرفیتی) در آب نیز نتایج خوبی می دهد ـ بعد از تزریق ماده حشره کش می توان دهانه سوارخهای ایجاد شده بوسیله حشره را با خمیری که از اختلاط موم معمولی و تربانتین (Turpentine) تهیه می شود پر کرد ـ البته باید در نظر داشت که این روش معالجه ممکن است سبب تغییر رنگ چوب بشود.

فرآورده‌های تجارتی مخصوص مبارزه با موریانه نیز با اسامی تجارتی مختلف در بازار عرضه می شوند که غالباً مفید و مؤثر می باشند. گاهی هجوم حشره بقدری پیشرفته و شدید است که سرتاسر شیئی چوبی را سوراخهای پرپیچ و خمی که بوسیله دیواره‌های نازکی به ضخامت یک ورق کاغذ از یکدیگر جدا شده اند پر کرده و اگر بدون مراعات احتیاط‌های لازم چنین چوبهائی را دستکاری نمایند بلافاصله بصورت گرد ریزی خرد شده و شیئی چوبی بکلی از میان می رود.

باید در نظر داشت که این قبیل خسارات شدید غالباً در مورد اشیاء ساخته شده از چوب گردو مشاهده شده است و معالجه آن‌ها تا اندازه زیادی بستگی به شیئی مورد معالجه دارد مثلاً در مورد صندلی‌های چوبی آسیب دیده که هنوز مورد استفاده می باشند باید قطعات آسیب دیده را تعویض نمایند ـ در مورد قابهای چوبی و نظائر آن که تعویض قسمتها را در پارافین مذاب ( Paraffin Wax) فرو می برند ـ البته این عمل وقتی مفید خواهد بود که ابعاد قطعات آسیب دیده چندان بزرگ نباشند ـ اگر مقاومت و پایداری قطعات آسیب دیده بسیار کاهش یافته و تقویت مجدد آنها به روش نامبرده بالا مشکوک بنظر برسد بهتر است با نصب تکیه گاه‌های مناسب قطعات آسیب دیده را از خطر از هم پاشیدگی محافظت نمود. به محض مشاهده آثاری حاکی از فعالیت حشره باید به مبارزه با آن اقدام شود زیرا در مدت کمی میدان فعالیت حشره به طرز شگفت آوری گسترش می‌یابد.

این حشره علاوه بر چوب بر کتابها و انواع کاغذ نیز هجوم می‌برد و اگر با آن مبارزه نشود ممکن است بکلی کاغذ یا سند یا کتاب را مضمحل نماید ـ در این موارد برای مبارزه با این حشره از بخور پارادی کلرو بنزن (Paradichloro Benzene) و نفتالین (Naphthaline) و بخار بی سولفور کربن (Carbon Bisulphide) در ظروف سربسته یا اطاقهای مسدود با موفقیت کامل استفاده می شود.

علی خزائی
دبیر حرفه و فن مدرسه راهنمایی ابوریحان بیرونی - سرگروه حرفه و فن و عضو کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات مقطع راهنمایی شهرستان اسدآباد
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :


تماس با ما

.

.

.

.

مشاهده جدول کامل ليگ برتر ايران