آموزش حرفه و فن
مطالبی مفید و دانستنی هایی فراتر از کتاب های درسی
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: علی خزائی - ٢۳ آذر ۱۳٩٠

متداول ترین ابزار عیب یابی خودروهای انژکتوری دستگاه دیاگ می‌باشد. دستگاه دیاگ عموما به دستگاههایی اطلاق می شود که برای عیب یابی از آنها استفاده می کنیم. اما این دستگاهها برای چه منظورهایی می توانند کاربرد داشته باشند؟


کار با دستگاه دیاگ

متداول ترین ابزار عیب یابی خودروهای انژکتوری دستگاه دیاگ می‌باشد. دستگاه دیاگ عموما به دستگاههایی اطلاق می شود که برای عیب یابی از آنها استفاده می کنیم. اما این دستگاهها برای چه منظورهایی می توانند کاربرد داشته باشند؟

باید بگویم در صنعت پیچیده قرن اخیر کسب اطمینان نسبت به عملکرد صحیح سیستمها اهمیت ویژه‌ی دارد. صنعت الکترونیک نیز یکی از مواردی استکه مورد توجه واقع شده است. دستگاههای عیب یاب کمک می‌کنند تا عیوب پدید آمده در دستگاه الکترونیکی مشخص شود. این دستگاهها شامل انواع ولتمتر، اسیلوسکوپ و دستگاههای ویژه می‌باشند.

به دنبال لزوم بکارگیری مدارات الکترونیک در خودروها و کاربردی شدن آن در صنعت خودروسازی، مدارات گوناگونی مخصوص خودرو طراحی و بکارگرفته شد که مدار کنترل آلودگی یکی از این نوع مدارات است. متاسفانه در صنعت خودروسازی کشور ما اولین مدار الکترونیکی پیچیده‌ایکه مورد استفاده قرار گرفت مدار کنترل آلودگی موتور یا همان کامپیوتر موتور بود. درحالیکه مدارات بیشماری از قبیل کروز کنترل، کنترل سیستم تعلیق (خودروی زانتیا) ، کنترل ایربگ، سیستم ضدسرقت و غیره سالهای سال در خودروها کاربرد داشته‌اند. عیب یابی این سیستمها به دلیل پیچیدگیهایی که دارند مستلزم استفاده از ابزارهای خاصی هستند که به دیاگ تولز معروفند.

البته یک تعمیرکار ماهر نیازی به استفاده از دستگاههای کامپیوتر موسوم به دیاگ تولز ندارد زیرا بسیاری از عیوب بوجود آمده در موتورخودروها منشاء مکانیکی داشته و دستگاه دیاگ قادر به تشخیص آنها نیست. اما استفاده از دستگاه دیاگ به عنوان دستگاه اندازه گیری مقادیر عملکردی موتور کمک موثرتری بری تشخیص صحیح عیوب خواهد داشت.

دستگاه دیاگ تولز یا عبارت فارسی آن دستگاه عیب یاب دستگهای است الکترونیکی که با کامپیوتر خودرو ارتباط دیجیتالی برقرار کرده و با دریافت برخی اطلاعات از آن، تعمیرکار را بری عیب یابی خودرو کمک می‌کند. اطلاعاتی که دستگاه عیب‌یاب از کامپیوتر خودرو دریافت می کنند به چند دسته تقسیم می شوند:

۱. کدهای تشخیص عیب سیستم انژکتوری (عیوب الکترونیکی)

۲. کدهای عملکردی موتور

کدهای تشخیص عیب مربوط به عیوب الکتریکی یا الکترونیکی هستند که در سیستم انژکتوری موتور شامل سنسورها و انژکتورها و سایر عملگرها بوجود آمده و کامپیوتر آنها را تشخیص می‌دهد. این کدها در حافظه کامپیوتر ذخیره شده و توسط دستگاه دیاگ دریافت می شود. دستگاه دیاگ بعداز دریافت این کدها آنها را روی صفحه نمایش می دهد. تعمیرکار با مشاهده این کدها متوجه می شود که کدامیک از قطعات معیوب است. اما سریعا نباید نسبت به تعویض قطعه اقدام کرد!-(عیوب مونتاژی یکی از عیوب رایج در سیستمهای انژکتوری موتور خودروها می باشند!؟ اگر کانکتور یکی از سنسورها در جای خود شل شده باشد. مسلما وقتی اقدام به تعویض سنسور کنید، کانکتور آنرا جدا کرده و بعد برروی سنسور جدید محکم جا زده می‌شود ... از کجا معلوم که سنسور اولیه سالم بوده و تنها کانکتور آن شل شده باشد. با این کار عیب شناسایی نشده وتنها بهای سنسور تعویضی به حساب صاحب خودرو نوشته می‌شود.)-

دستگاه دیاگ پس از اتصال به کانکتور مخصوص، که در تمامی خودروهای انژکتوری تعبیه شده است با کامپیوتر موتور ارتباط برقرار کرده و طبق نظر تعمیرکار اطلاعات مورد نیاز را دریافت و روی صفحه نمایش می‌دهد. 

هر کارخانه خودروسازی موظف است بری تمامی خودروهای تولیدی خود دستگاه دیاگ مربوطه را تهیه و در اختیار تمامی تعمیرگاهها و مراکز سرویس خود قرار دهد. در نتیجه کارخانه بنز فقط بری خودروهای بنز دستگاه دیاگ تهیه خواهد کرد و نمی‌توان خودروهای پژو یا رنو را با دستگاه دیاگ بنز عیب یابی کرد. در حال حاضر خودوهای ساخت پژو، سیتروئن، نیسان، بنز و ... در ایران  داری پشتوانه فنی از شرکتهای اصلی بوده و داری دستگاه دیاگ بری تمام محصولات خود هستند. اگر به دستگاه دیاگ پـژو  یا هر دستگاه دیگری مراجعه کنید متوجه خواهید شد که در اولین مرحله نوع خودرو را باید تعیین کنید. کارخانه پژو انواع مختلفی خودرو تولید و عرضه می‌کند که تنها انواع محدودی از آنها در ایران در دسترس است. اما کارخانه پژو موظف است دستگاه عیب یاب خود را بری عیب یابی تمامی انواع خودروی پژو طراحی و عرضه کند. پس در اولین گام بری عیب‌یابی باید نوع خودرو را تعیین کرد.

خودروهای مختلف داری کدهای عیب‌یابی متفاوتی هستند و ممکن است براساس طراحی از کدهای مختلفی بری تبادل اطلاعات بین کامپیوتر و دستگاه دیاگ استفاده کنند. این موضوع بری خودروهای تولیدی یک کارخانه نیز ممکن است وجود داشته باشد. مثلا پژو ۴۰۵ و ۲۰۶ داری کد ارتباطی مختلفی می‌توانند باشند. حتی خودروی ۲۰۶ با تیپ متفاوت نیز ممکن است کدهای تبادل داده متفاوتی نسبت به هم داشته یاشند. پس سعی کرده خودروی مورد عیب‌یابی را درست شناسایی کرده و در منوی انتخاب خودرو نوع خودرو را درست انتخاب کنید.

بعداز اتصال کانکتور دستگاه دیاگ، نوع خودرو را مشخص کرده. سپس سوئیچ را در وضعیت روشن قرار دهاید، تا کامپیوتر موتور روشن شود، اما موتور را روشن نکنید. بعد ارتباط با کامپیوتر را برقرار کنید. در صورتیکه عملیات صحیح انجام شده باشد پیغامی مبنی بر شروع تبادل اطلاعات نشان داده خواهد شد.

خواندن کدهای عیب یکی از مهمترین عملیاتی استکه انجام می‌شود. بری این کار منوی مربوطه را انتخاب و کدهای خطا را دریافت کنید. کدهای خطا یکی پس از دیگری دریافت و روی صفحه مانیتور ظاهر می‌شود. تصمیم گیری و اقدام مناسب بستگی به مهارت تعمیرکار دارد.

خواندن پارامترهای عملکردی موتور نیز یکی از داده های مهم محسوب می‌شود. یک تعمیرکار ماهر اغلب به این داده‌ها اکتفا می‌کند و از کدهای عیب بری چک کردن تعمیر استفاده می‌کند. پس سعی کنید تحلیل درستی از مقدار پارامترها داشته باشد. این نوع تحلیل نیاز به تجربه و علم فراوانی دارد که به راحتی قابل کسب است و تنها به مطالعه و دقت نیاز دارد. بری نمایش پارامترها منوی مربوطه را انتخاب کنید. در این صورت جدولی شامل نام پارامتر و مقدار آن نمایش داده خواهد شد که با برسی آنها می‌توان علاوه بر عیوب الکترونیکی، بسیاری از عیوب مکانیکی موتور را هم به راحتی تشخیص داد.

تشخیص عیوب موتور براساس پارامترها عملکردی راه حل علمی بری تشخیص است. فرد مبتدی می بایست سعی کند بری افزایش تجربه قبل از خواندن کدهای عیب‌یابی ابتدا پارامترهای عملکردی را مشاهده و آنالیز کرده و عیب خودرو را حدس بزنند. سپس بری چک کردن خود از خواندن کدهای عیب استفاده نمایید.

علی خزائی
دبیر حرفه و فن مدرسه راهنمایی ابوریحان بیرونی - سرگروه حرفه و فن و عضو کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات مقطع راهنمایی شهرستان اسدآباد
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :


تماس با ما

.

.

.

.

مشاهده جدول کامل ليگ برتر ايران