آموزش حرفه و فن
مطالبی مفید و دانستنی هایی فراتر از کتاب های درسی
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: علی خزائی - ٥ شهریور ۱۳٩٠
هر مقاله ساختاری دارد که متشکل است از: عنوان، چکیده، طرح مسأله(مقدمه)، بدنه اصلی مقاله، نتیجه و منابع.

هر مقاله ساختاری دارد که متشکل است از: عنوان، چکیده، طرح مسأله(مقدمه)، بدنه اصلی مقاله، نتیجه و منابع.

1. عنوان

عنوان مقاله بایستی اولاً تکراری نباشد؛ ثانیاً تطویل بلاضرورت نداشته باشد؛ ثالثاً ابهام و نارسایی نداشته باشد. و رابعاً خطابی یا شعرگونه نباشد. انتخاب عنوان مثل بسته بندی یک جنس خوب است که اگر با ملاک‌های صحیح صورت نگیرد جنس هم ضایع می‌شود.

در عنوان نباید تعبیراتی همچون: آشنایی با، نگاهی به، درآمدی بر و امثال آنها آورده شود. عنوان باید مشیر به مسأله مورد تحقیق باشد. به عنوان نمونه اگر عنوان مقاله‌ای تحقیقی درباره ایمان باشد دو اشکال دارد: اولاً عبارت تحقیقی درباره نباید آورده شود زیرا استدراک می‌باشد. ثانیاً عنوان، مشیر به مسأله نیست. اما عناوینی همچون: تحول‌پذیری ایمان و طلب ایمان از اهل ایمان عناوین درستی هستند. در عنوان مقاله پژوهشی اصل بر اختصار است برخلاف مقالات آموزشی که عنوان بایستی توصیف‌کننده باشد و اصل بر ایضاح است نه اختصار.

2. چکیده

چکیده مقاله، آمیزه‌ای از طرح موضوع و ضرورت موضوع است. چکیده باید آینه تمام‌نمای مقاله باشد. فلسفه آوردن چکیده، دو مطلب است:

1. چکیده مقاله در پایگاه‌های اطلاع‌رسانی اینترنت قرار می‌گیرد تا سایر محققان از حاصل تلاش نویسنده بهره‌مند و مطلع گردند.

2. چکیده، محتوای مقاله را در اختیار خواننده قرار می‌دهد تا وی تصمیم بگیرد که مقاله را بخواند یا نه. به لحاظ اخلاق حرفه‌ای نباید وقت خواننده بی‌جهت تلف شود.

چکیده‌نویسی مهارت می‌خواهد و در آن بایستی به چند پرسش پاسخ داده شده باشد: اول اینکه مسأله‌ام چیست؟ دوم اینکه چرا طرحش کرده‌ام؟ سوم اینکه چه نظریاتی در این زمینه وجود دارد؟ و چهارم من به چه نظریه‌ای رسیده‌ام؟ چکیده باید نظر جامع را نشان دهد، نظریات رد شده و علت رد شدنشان را به خواننده ارائه کند.

ادبیات چکیده، همان ادبیات مقاله است. چکیده نباید گزارش یا فهرست باشد و در آن ارجاع نمی‌دهند، مثال نمی‌زنند. چکیده در حدّ یک یا دو پاراگراف و تقریباً 75 کلمه (5 75کلمه) است. چکیده را بعد از آنکه مقاله تکمیل شد می‌نویسند.

3. کلیدواژه

مقاله برخلاف کتاب، فهرست ندارد. کلیدواژه به جای فهرست است، کلیدواژه، کلید است از جنس واژه، نه واژه‌های کلیدی. نویسنده باید مباحث مهم خود را به صورت تک‌واژه جستجو کند و به صورت کلیدواژه نشان دهد. تعداد کلیدواژه‌ها حدود 6 کلمه (1 6کلمه) است.

4. طرح مسأله(مقدمه)

واجب‌ترین عنصر در مقاله، طرح مسأله است. اگر طرح مسأله با مهارت صورت گیرد باعث می‌شود نویسنده از این شاخه به آن شاخه نپرد و به حواشی نپردازد. چهار مطلب را باید در طرح مسأله مطرح نمود:

1. مسأله پژوهش حاضر چیست. مسأله را تعریف می‌کنید و اگر مشتمل بر مسائل ریزتر است ذکر می‌نمایید. هر چه دقیق‌تر، بهتر؛ مثلاً در مورد مقاله طلب ایمان از اهل ایمان مسأله به این شکل طرح می‌شود: خداوند در آیه 136 سوره نساء مؤمنان را مخاطب خود قرار داده و ایمان آوردن را از آنها طلب می‌فرماید. در این آیه شریفه از طرفی خطاب به کسانی است که متلبس به ایمانند: (یا ایها الذین آمنوا) از سوی دیگر، از آنها می‌خواهد که ایمان بیاورند: (آمِنوا) مفهومش این است که مؤمنان ایمان ندارند. در حقیقت در این آیه اجتماع سلب و ایجاب صورت پذیرفته است و این مسأله ماست.

چند تذکر

الف- مشکل و مسأله از یکدیگر متمایزند. عبور از مشکل به مسأله، همان طرح مسأله است که تکنیک‌هایی دارد.0ب- باید مسأله طرح شود نه مسأله‌نما (مسأله کاذب). به عنوان نمونه، سؤال از اینکه خدا قبل از آفرینش جهان چه می‌کرده است؟ مسأله‌نماست نه مسأله زیرا قبل از آفرینش، زمان وجود نداشته است به عبارت دیگر باید بگوییم قبل از زمانی که زمان وجود نداشته است خدا چه می‌کرده است؟ که این مسأله‌ای کاذب است.

ج- در طرح مسأله باید توجه کنید که آیا با مسأله روبرو هستید یا مبانی تا مبانی را داخل مسأله ننمایید. مثلاً در مقاله علوم مورد نیاز اجتهاد نباید به مباحثی همچون اجتهاد چیست؟ تقلید چیست؟ شرایط اجتهاد و سایر مبادی تصوریه و تصدیقیه به صورت مفصل پرداخته شود بلکه این مطالب را باید مختصر مطرح و به پی‌نوشت ارجاع داد.

د- مسأله نباید القاءکننده باشد. به عنوان نمونه نباید مطرح شود که: چرا جوانان، بی‌دین شده‌اند؟ این مطلب القاءکننده است. زیرا قبل از آنکه مطلب اثبات شود به شکل مسأله طرح شده است. القاء عبارت است از جستجو از علت بدون اثبات و توصیف دقیق مطلب.

ه‍- با طناب پوسیده یا نبایستی مسأله طرح شود. متأسفانه غالب مقالات ضعیف این گونه‌اند. مثلاًَ: اگر عنوان مقاله‌ای حق یا تکلیف، باشد دچار بن‏بست موهوم یا می‌باشد یعنی در حالی که منع جمعی وجود ندارد اما ایهام مانعهالجمع بودن را به وجود می‌آورد. عناوین علم یا ثروت، علم یا دین، دین یا آزادی نیز چنین هستند.

2. در پاراگراف دوم طرح مسأله، پیشینه و ضرورت مسأله مطرح و نوآوری آن را منعکس می‌کنند.

3. پاراگراف سوم مشتمل بر روش مطالعه، فرضیه و پیش‌فرض‌هاست. مثلاً روش مطالعه روش تجربی است یا تاریخی یا تطبیقی یا درون‌دینی یا ... اگر پیش‌فرض‌ها مفصل هستند، بعد از طرح، باید اولین عنوان فرعی را عبارت پیش‌فرض‌ها قرار دهید.

4. در طرح مسأله، باید ساختار مقاله مشخص شود اینکه مقاله چند بخش یا فصل دارد. طرح مسأله، کاری را که صورت خواهد پذیرفت تبیین می‌کند برخلاف چکیده که کار انجام شده را بیان می‌کند.

5. بدنه اصلی مقاله

بدنه اصلی مقاله شامل مباحثی است که تلاش می‌کند فرضیه شما را به کرسی بنشاند، نظریات رقیب را نقد و نظریه خود را به خوبی مستدل کند. در مورد عناوین بدنه اصلی، چند نکته مهم است:

1. عنوان سرگردان نداشته باشید؛ معلوم شود هر عنوان زیرمجموعه کدام عنوان است، در عرض عنوان قبلی است یا زیرمجموعه او.

2. پیش‌فرض‌ها باید مطرح شوند همچنین به فرضیه‌های رقیب یعنی پاسخ‌هایی که تاکنون به مسأله مقاله داده شده پرداخته شود.

3. فرضیه نویسنده مطرح و اثبات گردد.

4. اشکالات احتمالی که می‌تواند بر مقاله وارد شود مطرح و پاسخ داده شود.

6. نتیجه

نتیجه، جوابی است که به مسأله داده‌ایم. در نتیجه، مقدمه چینی، ارجاع و دلیل را نمی‌آوریم. برخی داورها نخست به سراغ چکیده و نتیجه و سپس به سراغ بدنه اصلی مقاله می‌روند.

7. تقدیر و تشکر

در صورت نیاز به تقدیر و تشکر از افراد یا مؤسسات، این عمل در پایان مقاله قبل از منابع و مآخذ آورده می‌شود.

8. منابع و مآخذ

دو روش منبع‌نگاری وجود دارد اولی روش ویرتیش است که ارجاعات را در پی‌نوشت و دیگری روش هاروارد که ارجاعات را در درون متن می‌دهد.
علی خزائی
دبیر حرفه و فن مدرسه راهنمایی ابوریحان بیرونی - سرگروه حرفه و فن و عضو کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات مقطع راهنمایی شهرستان اسدآباد
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :


تماس با ما

.

.

.

.

مشاهده جدول کامل ليگ برتر ايران