آموزش حرفه و فن
مطالبی مفید و دانستنی هایی فراتر از کتاب های درسی
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: علی خزائی - ٥ شهریور ۱۳٩٠

 

تعریف تصمیم گیری

 

فرآیند بررسی، پیش بینی و ارزیابی نتایج از راه حل های موجود و انتخاب قطعی یک راه حل برای رسیدن به هدف را تصمیم گیری می گویند.

 


تصمیم گیری

تعریف تصمیم گیری

فرآیند بررسی، پیش بینی و ارزیابی نتایج از راه حل های موجود و انتخاب قطعی یک راه حل برای رسیدن به هدف را تصمیم گیری می گویند.

 

نقش و اهمیت تصمیم گیری

- زمینه رشد عاطفی ، اجتماعی و روانی بیشتری را در تصمیم گیرنده فراهم می آورد. - تصمیم گیری درست و سنجیده کسب موفقیت و در نتیجه احساس رضایتمندی هر چه بیشتر را در فرد فراهم می آورد.

- حس مسؤولیت پذیری را در فرد توسعه داده و به او کمک می کند تا پیامدهای تصمیم خود را شخصاً بر عهده بگیرد.

- نیاز به استقلال طلبی فرد را ارضائ می نماید.

- موجب افزایش اعتماد به نفس و خود باوری درفرد می شود.

 

 

انواع تصمیم گیری

1 – ساده : تصمیم گیریهایی که در مورد مسائل روزمره و عادی زندگی گرفته می شود. مثل انتخاب مسیر خاص برای رفتن به سر کار.

 

2 – اضطراری : تصمیم هایی هستند که در شرایط اضطراری، وقتی که به طور ناگهانی با مسئله ای مواجه می شویم اتخاذ می کنیم، برای مثال زمانی که دوستی با تعارف اولین سیگار پیشنهاد رفتار پرخطری را بدهد ما چه تصمیمی می گیریم ؟

 

3 – احساسی : تصمیم های هستند که بر اساس واکنش های هیجانی مثل احساس ترحم، ترس، نگرانی ، غم و ... گرفته می شود. مانند کمک به دیگران در شرایط بحرانی و خاص مانند وقوع زلزله یا سیل، مرگ بستگان و ...

 

4 – آنی : تصمیم هایی هستند که در شرایط غیرمترقبه گرفته می شود. مثل زمان پدیدار شدن یک اتومبیل در مسیر حرکت اتومبیل ما که اتخاذ بهترین تصمیم و رفتار می تواند ما را از صحنه ی تصادف دور نماید. در این نوع تصمیم گیری معمولاً اولین راه حلی که به ذهن خطور می کند انتخاب و اجرا می شود.

 

5 – تقدیری : زمانی که فرد از قدرت و مهارت تصمیم گیری کم بهره باشد. تصمیم را به شانس وا می گذارد مانند فردی که پاسخ صحیح سؤال چهار گزینه ای را نمی داند ولی یکی از گزینه ها را علامت می زند.

 

6 – تأخیری : گاهی فرد برای فرار از تصمیم گیری چالش برانگیز آن را به تأخیر می اندازد، مانند کار امروز را به فردا انداختن است.

 

7 – تصمیم گیری منطقی و اساسی : تصمیم گیریهایی هستند که نیازمند به تعمق و تفکر بیشتری می باشند. زیرا اثرات آن تا مدت های طولانی زندگی فرد را تحت الشعاع خود قرار می دهند، مثل انتخاب همسر، رشته تحصیلی ، شغل و ... این نوع تصمیم گیری عموماً بر اساس واقعیات صورت می پذیرد.

 

 

عوامل تأثیر گذار در تصمیم گیری

1 – اطلاعات : شامل دانش، آگاهی و اطلاعاتی است که درباره موضوع مورد تصمیم از منابع مختلف به دست می آوریم.

 

2 – فشارهای اجتماعی : شامل فرهنگ، آداب و رسوم، عُرف و قانون جامعه ای است که تصمیم گیری می کنیم.

 

3 – موقعیت اجتماعی : شامل نقش و جایگاه و منزلت اجتماعی (اداری، تحصیلی، شغلی و ...) تصمیم گیرنده می شود.

 

4 – فشار همسالان و گروه : فشار گروههایی که به آن ها تعلق خاطر داریم نیز می تواند در تصمیم گیری ما دخالت داشته باشد.

 

5 – ویژگی های شخصی : عقاید، ارزش ها، احساسات و باورهای درونی هر شخص در تصمیم گیری های او تأثیر دارد.

 

6 – سن افراد : خصوصیات مربوط به هر دوره ی سنی مثل نوجوانی ، جوانی ، بزرگسالی و سالمندی در تصمیم گیری های افراد نقش به سزایی دارد.

 

7 – موقعیت مکانی و زمانی : قرار گرفتن در یک مکان و زمان خاص می تواند تصمیم گیری فرد را تحت تأثیر قرار دهد.

 

8 – خواسته ها و آرزوهای والدین : تمایلات و خواسته های والدین در تصمیم گیری فرزندان مخصوصاً نوجوانان، تأثیر زیادی دارد . مثلاً فرزندی که مجبور می شود به خاطر رضایت والدینش رشته و شغل خاصی را بر خلاف میل و علاقه ی خود انتخاب نماید.

 

9 – رسانه های جمعی : تبلیغات و پیام هایی که از طریق رسانه های جمعی منتشر می شود، می تواند تصمیم گیری های افراد را تحت تأثیر قرار دهد.

 

 

مراحل تصمیم گیری

1 – مشخص کردن موضوع یا چالش :

در این مرحله موضوع یا مشکل را تعریف و مشخص می کنیم، در مواقعی که فرصت لازم وجود دارد، با یادداشت کردن موضوع اصلی و تقسیم کردن به اجزاء تشکیل دهنده آن به بررسی دقیق تر می پردازیم.

 

2 – جمع آوری اطلاعات :

در این مرحله تمامی راه حل های موجود را از طریق بارش فکری جمع آوری می کنیم، تمامی راه حل ها چه خوب و چه بد که به ذهنمان می رسد را یادداشت کرده و هر یک را ارزش گذاری کرده یا نمره می دهیم.

 

3 – بررسی عواقب هر انتخاب:

در این مرحله تلاش می کنیم تا با استفاده از نیروی فکر و تجارب ذهن و هم چنین نظرات دیگران به بررسی و پیش بینی پیامدهای مثبت و منفی هر یک از انتخاب های خود در مرحله قبلی بپردازیم.

 

4 – اجرای تصمیم گیری :

در این مرحله بهترین راه حل بررسی شده از میان انتخابا های قبلی را به مرحله اجرا می گذاریم و تصمیم خود را عملی می کنیم.

 

5 – ارزشیابی مجدد:

در این مرحله تصمیم گرفته شده را پس از اجرا، ارزیابی می کنیم اگر به نتایج مفید و مثبت دست یافتیم نشان ی آن است که تصمیم گیری ما درست و موفقیت آمیز بوده است. ولی اگر به نتایج مورد نظر دست نیافتیم. راه حل های قبلی را مجدداً بررسی می کنیم تا تصمیم گیری مناسب تری اتخاذ گردد.

 

 

راهکارهای تصمیم گیری درست و منطقی

1 – در تصمیم گیری بهتر است با افراد آگاه متخصص و با تجربه مشورت نماییم.

2 – در مورد تصمیمات گروهی یا خانوادگی بهتر است نظر تمامی افراد گروه را نیز جویا شویم.

3 – برای این که تصمیم گیرنده ی خوبی باشیم، سعی کنیم خودآگاهی خود را افزایش دهیم.

4 – در مورد مسائل شخصی با حفظ و تقویت اعتماد به نفس، اجازه ندهیم دیگران برای ما تصمیم بگیرند.

5 – مسؤولیت پیامدهای تصمیم خود را شخصاً برعهده بگیریم.

6 – با مدیریت و کنترل هیجان های خود تصمیمات منطقی تری بگیریم. همان طور که حضرت علی (ع) فرمودند : هنگام خشم، نه تصمیم، نه تنبیه، نه دستور.

7 – در تصمیم گیریهای خود به تمام جوانب موضوع توجه کنیم.

8- سعی کنیم قبل از اجرای تصمیم خود پیامدهای مثبت و منفی آن را بررسی کنیم و امتیاز بدهیم.

9 – نگاه مثبت، توأم با تفکر و شناخت باعث می شود که تصمیم های درست تر و منطقی تر بگیریم.

10 – فرصت تصمیم گیری را از دیگران به ویژه فرزندانمان دریغ نکنیم و به آن ها اجازه دهیم در مسائل مربوط به خودشان تمرین تصمیم گیری داشته باشند.

11 – شهامت تصمیم گیری را در خود و دیگران تقویت کنیم.

12 – به عوامل مؤثر در تصمیم گیری مانند اطلاعات درست، تأثیر فشار گروه ها و دوستان، هنجارهای (جامعه، فرهنگ، مذهب) ، رسانه های جمعی و ... توجه نماییم.

13 – به منظور جلب توجه فرزندان به پیامدهای هر تصمیم گیری در مورد برخی از مخاطره آمیزترین تصمیم های دوره نوجوانی با آن ها گفتگو کنیم.

14 – هدف گذاری در زندگی مقدمه ی تصمیم گیری است. به عبارت دیگر افرادی که اهداف کوتاه و بلند مدت خود را در کلیه شئونات زندگی مشخص کرده باشند، راحت تر و مناسب تر تصمیم می گیرند.

15 – مطالعه ی زندگینامه ی انسانهای موفق در عرصه علم و ادب و اقتصاد و ... می تواند زمینه ی تصمیم گیری های مناسب تر را در فرد مهیا سازد.

علی خزائی
دبیر حرفه و فن مدرسه راهنمایی ابوریحان بیرونی - سرگروه حرفه و فن و عضو کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات مقطع راهنمایی شهرستان اسدآباد
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :


تماس با ما

.

.

.

.

مشاهده جدول کامل ليگ برتر ايران