آموزش حرفه و فن
مطالبی مفید و دانستنی هایی فراتر از کتاب های درسی
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: علی خزائی - ٢٦ مهر ۱۳٩٠

فرم دادن فولاد ها وچدن ها


فرم دادن فولاد ها وچدن ها

چدن ها وفولاد ها ره پس از خروج از کوره های مربوطه فرم می دهند ویا به صورت نیمه ساخته به بازار عرضه می کنند.

فرم دادن چدن ها:

چدن ها را به دلیل خصوصیاتی که دارند  (قابلیت ریخته گری خوب چکش کاری بد ) با روش ریخته گری فرم می دهند. روش های فرم دادن چدن ها متنوع است ولی ریخته گری در قالب های ماسه ای هنوز بیشترین کاربرد را دارد .در این روش ابتدا مدلی از چوب ، فلز و یا مواد ذیگر می سازند و آن را داخل ماسه ریخته گری ، قالب گیری می کنند.

فرم دادن فولاد

فولاد ها را پس از تهیه ریخته گری می کنند و یا در کارگاه های نورد به فرم های مختلفی در می آورند . فولاد های که روش ریخته گری فرم داده می شوند به فولاد ریخته معروف و چنانچه با روش نورد کاری فرم داده شوند به نیمه ساخته ها شهرت دارند.

1-    فولاد ریخته گری :قطعاتی از ماشین ها و وسایل صنعتی ای که فرم پیچیده ای دارند و نیروی گوناگون و زیادی را نیز تحمل کنند ،از فولاد با روش ریخته گری تهیه می شوند .از این روش برای تهیه قطعاتی مانند اسکلت توربین ها ، چرخ توربین های آبی ، بدنه پرسها ، سندان ، چرخ دنده ها و اهرم استفاده می کنند.

2-     فولاد های نیمه ساخته : پرفیل ها ، ورق ها – میله ها و نبشی ها و شمش ها را در صنعت نیمه ساخته گویند. برای ساختن نیمه ساخته ها روش های گوناگونی وجود دارد . مانند: نورد کاری ، پرسکاری ، کشیدن و آهنگری

الف) نورد کاری: تغییر شکل دادن دراثر عبور از بین دو استوانه گردان را نورد کاری می گویند.با فشرده کردن ( نورد میله ها - تسمه ها – ورق ها ، پروفیل از نوار ورق – لوله ها

ب) پرس کردن :به وسیله پرس کردن ( رانش )می توان علاوه بر شمش های که به روش نورد کاری تولید می شوند ، شمشهای را که فرم پیچیده ای دارند تولید کرد . مثال : تهیه پروفیلهای غیر آهن

نرم بندی فولادها وچدن ها

به منظور ایجاد زبانی مشترک میان تولید کننده  فروشنده وسازنده ی مصنوعات فولادی وچدنی انواع فولادها وچدن ها را نرم بندی(استاندارد)کرده اند.

بیشتر کشورهای صنعتی بیشرفته برای خود استاندارد های جداگانه ای دارند که بر حسب تجربیات و زبان تعدادشان از علامتها وحروف وعددهایی برای بیان اختصاری اطلاعات لازم جهت معرفی هریک از تولیدات خود استفاده میکنند.

نرم بندی فولادها :

برای معرفی انواع فولادها ،کشورهای تولید کننده از علامتها ،حروف واعداد مخصوصی برای معرفی استفاده میکنند.علامتهایی که برای معرفی فولادها به کار میرود شامل سه بخش عمده هستند.

الف)عناصر تشکیل دهنده

ب)روش تولید و عملیات انجام گرفته روی آنها قبل از عرضه به بازار

علائم بخش عناصر تشکیل دهنده

در این بخش عناصر تشکیل دهنده ،استحکام و درجه مرغوبیت فولاد به کمک حروف و اعداد معرفی میشود .

حروف شناسایی برای فولادهای ساختمانی معمولی stاست .پس از حروف عددی نوشته میشود که با ضرب کردن آن در g=9/81مقدار حداقل استحکام کشش فولاد بر حسب نیوتن بر میلیمتر مربع به دست می آید.پس از عدد مربوط به استحکام ،خط تیره قرار میگیرد و سپس درجه کیفیت فولاد به وسیله ی اعداد 1تا 3 معرفی میگردد.

درجه 1:برای کارهای معمولی که نوشته نمیشود

درجه 2:برای کارهای مهم

درجه 3:فولادی که آرام ریخته گری شده و دارای درجه خلوص بالا و خواص جوشکاری خوب است .

مثال :

St   37-2                                                                                                                 

St =فولاد ساختمانی

37=استحکام کششی ≈37*10نیوتن بر متر مربع

2=درجه کیفیت

حروف شناسایی فولادهای ساختمانی و اندیس مخصوص جوشکاری STE است .برای معرفی مقدار حداقل تنش تسلیم (حد تناست کششی حدی است که زیر آن تغییرات تنش با تغییرات افزایش طول نسبی متناسب است )در این فولادها از اعدادی که بعد از حروف نوشته میشود استفاده میشود .

STE  380                                                                                                                

Ste

380

برای تسمه ها و ورق های که جنس آنها از فولادهای غیر آلیاژی نرم است برای کشش مناسب هستند

از حروف st استفاده میشود و پس ازآن اعداد 12،13،14استفاده میشود

12 برای کشش معمولی

13 برای کشش عمیق و 14 برای کشش عمیق مخصوص

در این بخش علاوه بر علائم یاد شده علامت شیمیایی عناصری که در محصول نقش تعیین کننده دارند نیز استفاده میشود

حرف Cحرف شناسایی فولادهای آلیاژی (کربنی) است که برای عملیات حرارتی و سختکاری و بهسازی مناسب هستند .پس از حروف شناسایی ،عددی نوشته میشود که معرف مقدار کربن موجود در ان ها با ضریب 1l100 است

C  60                                                                                                                                  

1l100=0l6*60

برای معرفی فولادهای غیر آلیاژی نجیب با درجه خلوص بیشتر پس از علامت Cاز حروف دیگری نیز استفاده میشود که دارای مفاهیم مخصوص خودش است

F:فولادهای سختکاری شده با شعله و القا؛                    CF   53     

        %53

K:فولاد نجیب با محتوای گوگرد و فسفر کم               CK   10

M:فولاد نجیب با محتوای گوگرد کم (بیست درصد تا سی و پنج درصد)              CM    35

Q:فولادهای سخت شده سطحی  مناسب برای عملیات پرچکاری و چکش کاری سرد        CQ   35

نرم بندی فولاد های ریختگی

حروف شناسایی فولادهای ریختگی GS است.پس ازعلامت٬ خط تیره وبعدازآن عددی وجود داردکه باضرب آن در81/9 حداقل

استحکام کششی فولاد ریختگی برحسب نیوتن برمیلیمترمربع به دست می آید.

GS-38                                                                                                  

GS=فولادریختگی

38=استحکام کششی≈380

نرم بندی چدن ها

علامت شناسایی چدن هاومواد ریختگی حرفGاست وپس ازآن حروف دیگری است که مشخص کننده نوع چدن یا روش ریخته گری قطعه ریختگی است٬قرارمیگیرندوپس ازخط تیره عددی نوشته می شودکه باضرب آن در81/9 ٬استحکام کششی چدن بر حسب نیوتن برمیلیمترمربع به دست می آید.

مثلا:

GGچدن خاکستری باگرافیت لایه ای

GGGچدن خاکستری باگرافیت کروی

نرم بندی فولادهاطبق استاندارداروپا

دراستاندارداروپا٬انواع فولادها به سه گروه 1 –فولادهای پایه 2-فولادهای کیفی 3-فولادهای نجیب تقسیم میشوند

1-فولادها ی پایه :فولادهایی هستند که خواص کاربردی مخصوصی از آنها انتظار نمیرودو حداکثر مقدار کربن در آنها یک دهم درصد در نظر گرفته شده است

2-فولادهای کیفی:فولادهایی هستند که با توجه به کیفیت سطحی زمینه وغیر حساس بودن در مقابل شکنندگی ،هنگام تولید دقت زیادی را طلب میکنند

3-فولادهای نجیب :فولادهایی هستند که روی آنها با دقت زیاد کار شده وهنگام عملیات حرارتی در تمام نقاط آنها خواص یکسانی به وجود آمده است

علی خزائی
دبیر حرفه و فن مدرسه راهنمایی ابوریحان بیرونی - سرگروه حرفه و فن و عضو کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات مقطع راهنمایی شهرستان اسدآباد
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :


تماس با ما

.

.

.

.

مشاهده جدول کامل ليگ برتر ايران