آموزش حرفه و فن
مطالبی مفید و دانستنی هایی فراتر از کتاب های درسی
صفحات وبلاگ
آرشیو وبلاگ
نویسنده: علی خزائی - ٦ بهمن ۱۳٩٠

پوشش گلخانه موردیست که باید در همان آغاز طراحی گلخانه به آن توجه شود.بنابر نوع گلخانه ای که می سازیم می توانیم از پوشش های گوناگونی استفاده کنیم


پوشش گلخانه موردیست که باید در همان آغاز طراحی گلخانه به آن توجه شود.بنابر نوع گلخانه ای که می سازیم می توانیم از پوشش های گوناگونی استفاده کنیم.گلخانه های Aشکل به هم پیوسته را گلخانه های جوی و پشته ای هم می نامند.برای پوشش گلخانه های A  شکل از پوشش هایی از جنس سخت استفاده می شود.تعداد کمی از پلاستیک های ساختارمند سخت, مانند پلی کربنات ها و اکریلیک ها و تعدادی هم از پلاستیک های بدون ساختار سخت,مانند فایبرگلاس و پلی کربنات ها که دارای انعطاف زیادی باشند برای پوشش گلخانه های کوانست(شبه استوانه ای) استفاده می شود.بیشترین پوشش گلخانه های کوانست(شبه استوانه ای) ازجنس پلی اتیلن های نازک است.پوشش های گوناگون گلخانه هر کدام ویژگی هایی دارند که این گوناگونی بسته به نوع مواد نگهدارنده و قیمت این پوشش هاست.در هر صورت نوع پوشش گلخانه ها بسته به نوع طراحی گلخانه است که در اینجا به طور خلاصه به هر کدام از پوشش های گلخانه و کاربرد آنها می پردازیم:

                 

پوشش های نازک پلی اتیلن:پوشش های نازک پلی اتیلن ارزان است و به همین دلیل هم کسانی که آغاز به زدن یک گلخانه می کنند از این پوشش برای گلخانه شان استفاده می کنند.خود ساختمان گلخانه و همچنین پوشش های نازک پلی اتیلنی آن قیمتی ندارد وهزینه نصب آنها هم زیاد نیست.به کار بردن پوشش دو لایه‌ی پلی اتیلنی یه گونه ای که بین دو لایه عایقی از هوا باشد تا 40% از هدررفت گرمای گلخانه در مقایسه با هنگامیکه پوشش یک لایه پلی اتیلن و یا پوشش های شیشه ای  وهمچنین فایبرگلاس استفاده کنیم, از هدررفت گرمای گلخانه جلوگیری می کند.پوشش دولابه‌ پلی اتیلنی مقاومت بیشتری در برابر آسیب های تگرگ دارد.

مواد ضد اشعه‌ی موجود بر روی پلی اتیلن های ضد اشعه‌ی فرابنفش می توانند تا سه سال هم روی این پوشش باقی بمانند.البته مواد جدیدتر تا چهار سال هم دوام دارند.در ر صورت لایه های پلی اتیلن هر چند وقت یکبار نیاز به تعویض دارند واین بزرگترین مشکل و عیب این نوع پوشش است.در اصل مشکل در کم بودن عمر پوشش های پلاستیکی است؛هر چه که بیشتر از عمر این لایه ها می گذرد,این لایه ها آسیب پذیرتر می شوند و زودتر پاره می شوند.معمولاً بیشتر گلخانه هایی که به صورت جندتایی ساخته می شوند از آهن و گالوانیزه ساخته می شوند.برای به هم وصل کردن سقف این گلخانه ها می توان از تکیه گاه های افقی به هم پیوسته استفاده کرد.به دلیل ساختار و طبیعت موقتی پلی اتیلن هزینه های مربوط به بیمه می تواند از هزینه خود این مواد بیشتر باشد.

پلاستیک های سخت:پلاستیک های سخت شامل فایبرگلاس های موج دار و صاف,اکریلیک های ساختمانی و پلی کربنات های موج دار وساختمانی هستند.موج دار بودن فایبرگلاس ها برای افزایش میزان مقاومت آنهاست.در هر صورت عیب بزرگ این نوع فایبرگلاس سطح بیشتر آن در مقایسه با نوع صاف آن است,که باعث هدر رفت بیشتر گرما می شود.پوشش های بیرونی نیاز به این دارند که بوسیله‌ی مواد ضد اشعه‌‌ی فرابنفش پوشانده شوند تا از زرد شدن رزین های اکریلیکی که در ساختمان این لایه ها به کار رفته جلوگیری کند.ممکن است تگرگ,ساینده های گوناگون,آلودگی هوا,گرد و غبار و یا دیگر آلاینده ها باعث خرابیلایه ها شوند و یا حتی باعث نرسیدن نور به داخل گلخانه شوند.بیشتر فایبرگلاس ها این ضمانت را دارند که در 10 سال اول استفاده, تا 80% نور خورشید را از خود عبور دهند و در 20 اسال اول استفاده هم این تضمین را دارند که بافت این پلاستیک ها آسیبی نبیند.بزرگترین ایراد پوشش های فایبر گلاس در زود آتش گرفتن این پوشش هاست و این هم به علت استفاده از رزین های اکریلیکی در ساختمان آنهاست و این موضوع باعث افزایش هزینه های مربوط به بیمه در این نوع پوشش می شود و به همین دلیل استفاده از این نوع پوشش ها در گلخانه هایی که حالت آموزشی دارند توصیه نمی شود.

اکریلیک های ساختمانی و پلی کربنات ها از لحاظ ویژگی ها  بسیار شبیه یکدیگر هستند.پلاستیک های ساختارمند سخت به صورت دو لایه هستند و برای استحکام بیشتر,این لایه ها را به صورت دندانه ای می سازند و این دنده دنده ساختن باعث می شود که منفذی که میان دو لایه ایجاد می شود که هدررفت گرما به کمترین میزان برسد.ضخامت این صفحات 16-6میلیمتر است و گلخانه دارها به این نتیجه رسیده اند که ‌ صفحات 16میلیمتری تا 50% از هدررفت گرما جلوگیری می کند و صفحات 6 میلیمتری هم تا 30% از هدررفت گرما جلوگیری می کند.صفحات پلی کربناتی در برابر تگرگ بسیار مقاومتر از صفحات پلی اکریلیکی هستند.بعضی از این صفحات تا 5 سال در برابر آسیب های تگرگ گارانتی دارند.صفحات اکریلیکی آتش گیر هستند,در حالیکه صفحات پلی کربنات این گونه نیستند.هم صفحات پلی کربنات و هم صفحات اکریلیکی به رنگ برنزه در دسترس است که این موضوع باعث می شود که از شدت نور آفتاب جلوگیری کند و این نوع صفحات می توانند در جاهایی کاربرد داشته باشند که کم بودن شدت نور خورشید یک برتری به شمار می آید,برای نمونه در گلخانه هایی که می خواهند فراورده هایشان را به صورت خرده فروشی عرضه کنند,در جای عرضه فراورده ها می توان این گونه صفحات را به کار برد.پلاستیک های سخت پلی کربناتی به صورت دندانه ای هم موجود هستند که باعث انتقال نور بیشتری نسبت به پلی کربنات های دارای ساختار می شوند, و از نظر هدررفت گرما هم همانند فایبرگلاس های دندانه ای هستند.اکریلیک ها و صفحات پلی کربناتی ساختارمند و صفحات پلی کربنی دندانه ای نازکتر برای گلخانه های کوانست(شبه استوانه ای) و گلخانه های A شکل مناسب هستند.با توجه به اینکه پهنای این گونه صفحات 72-48 اینچ است,برای ساخت گلخانه تعداد صفحات کمتری از این پلاستیک های سخت مورد نیاز است و به همین دلیل هم هزینه های مربوط به نصب این صفحات تا اندازه زیادی کاهش می یابد,ولی در هر حال قیمت این گونه پوشش ها در برابر قیمت پوشش های پلی اتیلنی دولایه,بسیار بالاست و قیمت این گونه پوشش ها را می توان با قیمت شیشه مقایسه کرد.

شیشه:

بزرگترین برتری پوشش شیشه ای در مقایسه با دیگر پوشش های گلخانه,عبور بسیار عالی نور خورشید از شیشه است,همچنین پوشش های شیشه ای دارای عمر زیادی هستند.پایداری بسیار عالی پوشش های شیشه ای باعث نگهداری هرچه بهتر گیاهان در شرایط نامساعد محیطی می گردد,برای مثال یک گلخانه با پوشش دولایه‌ی پلی اتیلنی با بارش یک برف سنگین ممکن است فرو بریزد.

                

شیشه های سخت به خوبی در برابر بارش تگرگ ایستادگی می کنند.بزرگترین عیب های پوشش های شیشه ای عبارت از هدررفت گرمای زیاد و هزینه اولیه خرید تجهیزات و نصب آنها است,برای نمونه اندازه‌ی چارچوب های مورد استفاده در پوشش های شیشه ای39*65اینچ است,پس می بینید که این چارچوب ها باریک تر از چارچوب های مورد استفاده در پلاستیک های سخت هستند,و به علت سنگین بودن شیشه, در پوشش های شیشه ای به تجهیزات محافظ و نگهدارنده‌ی بیشتری در مقایسه با دیگر پوشش ها نیازمندیم,بنابراین به کار بردن پوشش شیشه ای گران از دیگر پوشش هاست.

 

 

توافقی کلی در مورد نوع پوشش گلخانه ها:

سقف گلخانه ها:

سقف گلخانه تان را با پوشش دولایه‌ی پلی اتیلن بپوشانید.پوشش سقف گلخانه بیشترین تماس را با محیط اطراف در مقایسه با دیگر قسمت های گلخانه دارد.پوشاندن سقف گلخانه با پوشش دولایه‌‌‌ی پلی اتیلن می تواند تا مقدار زیادی از هدررفت گرما جلوگیری کند.

نوک و گوشه‌‌ی دیواره ها:این قسمت ها را به راحتی می توان با یکی از انواع پوشش های پلاستیک سخت پوشاند.پوشش هایی از اکریلیک ها و پلی کربنات های ساختار مند عایق هایی بهتر هستند و در برابر دزدی و خرابکاری دشمنان هم ایمن هستند,ولی هزینه‌ی اولیه‌ی آنها از فایبرگلاس بیشتر است.طول پلاستیک های ساختارمند از 10-8فوت است,برای همین هم در برابر پلی اتیلن که رول های آن حداقل 20 فوت پهنا دارد,نیاز کمتری به برش و وصل کردن دارند,علاوه بر این نوک و گوشه دیواره ها در برابر تکان تجهیزات گلخانه آسیب پذیرتر هستند.پلاستیک های ساختارمند در مقایسه با پوشش های پلی اتیلنی در برابر آسیب دیدگی مقاومت بیشتری دارند.کسی که می خواهد یک گلخانه بسازد,باید به غیر از ارزان بودن مواد به کار رفته به میزان سالم بودن وکارآمدی این مواد هم توجه داشته باشند.اگر موادی غیر از موادکارشناسی شده برای ترمیم گلخانه به کار روند ممکن است ویژگی هایی که انتظار داریم گلخانه ما داشته باشد, در گلخانه مان نبینیم و ممکن است گلخانه ما در برابر باد و سنگینی برف آسیب ببیند.

پوشش گلخانه ها

امروزه برای پوشاندن گلخانه ها استفاده از پلاستیک در مقایسه با شیشه بسیار متداول‌تر است. مواد پوشاننده شفاف گلخانه ها بسیار متنوع اند. در ابتدا شیشه بعنوان پوشش گلخانه ای بکار می رفت ولی اکنون ورقه‌های نازک پلاستیکی های تقویت شده با فایبرگلاس، صفحات اکریلیک و صفحات پلی کربنات در گلخانه های مدرن مورد استفاده قرار می گیرد .

پوششهای پلی اتیلن نسبت به پلی استر، PVC و PVF هزینه اولیه کمتری داشته و به سرعت می توان گلخانه های موقت را با آنها پوشاند. ضمن اینکه هزینه اولیه گلخانه در مقایسه با گلخانه شیشه ای حدود 40% پائین تر است .

ورقه های نازک پلی اتیلن که دارای بالاترین کیفیت و مقاومت کششی و نیز دارای ماده ضد اشعه ماوراء بنفش (Anti UV) و ضخامت حدود 15 میلی متر هستند در بهترین شرایط فقط 4-3  سال دوام می‌آورند. اشعه ماوراء بنفش باعث شکنندگی و تیرگی پلاستیک می‌شود و در نهایت منجر به پارگی آن می‌شود.

استفاده از پلی اتیلن باعث ایجاد مانع ضعیفی در برابر نور مادون قرمز می‌شود. در صورت وجود مواد نگهدارنده اشعه مادون قرمز در پلی اتیلن حدود 25-15% اتلاف حرارت به طریق گرمای  تابشی کاهش خواهد یافت. امروز بمنظور کاهش بیشتر اتلاف حرارت در محیط گلخانه از سیستم پوششی دو جداره و هوای فشرده بین آنها استفاده می‌شود و باعث کاهش چشمگیر هزینه سوخت خواهد شد.

برای پوشاندن گلخانه ها پلاستیکها را در عرض گلخانه یکی پس از دیگری قرار داده و با کشش کافی از طرفین بوسیله پوشش خاک مهار می‌گردد و هر دو لایه مجاور باید حدود m5/0 همپوشانی داشته باشد و نیز جهت درزها در جهت بادهای غالب منطقه باشد تا از نفوذ هوای سرد و باد و باران ممانعت گردد. بهترین موقع کشیدن پلاستیک در روزهای گرم و آفتابی است که پلاستیک نسبتاً نرم است و بهتر روی بدنه می ماند. در این صورت پس از سرد شدن هوا پلاستیک منقبض شده و کاملاً کشیده و محکم می‌گردد. پوشش پلاستیکی ضمن حفظ تراکم رطوبت در داخل گلخانه بدلیل اینکه  سردتر از هوای داخل گلخانه می‌باشد در نتیجه  تماس هوای گرم و مرطوب با سطح سرد پوشش پلاستیک، بخار آب تبدیل به مایع شده و به دلیل ریزش قطرات آب روی گیاهان سبب گسترش بیماری های قارچی خواهد شد. استفاده از پلاستیکهای ضد تعریق بنام Anti-fog تأثیر سودمندی خواهد داشت .

 

جدول درصد انتقال نور

نوع پوشش

انتقال%

شیشه

92-88

FRP

81

پلی اتیلن

82-87

PVF

92

صفحات اکریلیک

83

پلی کربنات

79

علی خزائی
دبیر حرفه و فن مدرسه راهنمایی ابوریحان بیرونی - سرگروه حرفه و فن و عضو کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات مقطع راهنمایی شهرستان اسدآباد
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :


تماس با ما

.

.

.

.

مشاهده جدول کامل ليگ برتر ايران